Στις δύο διαλέξεις του για τη Γαλλική Επανάσταση, ο Ρόμπερτ Ντάρντον διερευνά, στο επίπεδο του δρόμου αλλά και των λογοτεχνικών σαλονιών, τις τεράστιες πνευματικές μετατοπίσεις, τη συμβολή της βίας στην αποκαθήλωση των θεσμών του Παλαιού Καθεστώτος και τις εκφάνσεις της Επανάστασης στο χώρο των γραμμάτων και της λογοτεχνίας.
Ποιος είναι αυτός που κάθεται δίπλα σου στο πλοίο; Ποιοι είναι αυτοί που στριμώχνονται στην αίθουσα αναμονής ενός αεροδρομίου; Οι ερωτήσεις αυτές δεν έχουν προφανείς απαντήσεις. Γιατί οι άνθρωποι ταξιδεύουν και μετακινούνται για πολλούς διαφορετικούς λόγους, για δουλειά, για αναζήτηση δουλειάς, για ξεκούραση, για σπουδές ή απλά για να γυρίσουν σπίτι. Το μόνο σίγουρο είναι πως στα ελληνικά λιμάνια ή στα αεροδρόμια, με το που πιάνει η άνοιξη ξεκινάνε να συνωστίζονται, ανάμεσα στους τουρίστες, οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες που φεύγουν για σεζόν. Η σεζόν είναι μια ειδική και αχαρτογράφητη πραγματικότητα και το μοναδικό αποτύπωμα που έχουμε για εκείνη είναι αυτό που μετριέται στα στοιχεία του ΑΕΠ. Η Κωνσταντίνα Τσουκαλά-Σταθάκη μας βοηθάει να καταλάβουμε πως η σεζόν είναι μια πολύπλοκη εργασιακή εμπειρία, ένα κοινό βίωμα για όλους όσους ψάχνουν δουλειά από μικροί, το οποίο όμως είναι ικανό να αποκαλύψει την κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας και, τελικά, να μας μάθει να αναγνωρίζουμε πόσο ίδιοι και πόσο διαφορετικοί είναι οι άνθρωποι που στριμώχνονται στα πλοία.
Ένας κρεοπώλης σε σουπερμάρκετ και ένας εργαζόμενος σε κατάστημα κινητής τηλεφωνίας με χαρτζιλίκι από την ΕΥΠ, επιχειρηματίες από την Ελλάδα, το Ισραήλ και τη Βόρεια Μακεδονία, υψηλόβαθμα στελέχη μυστικών υπηρεσιών, παραστρατιωτικές οργανώσεις από το Σουδάν, στελέχη της ΕΥΠ που εκπαιδεύονται στις νέες τεχνολογίες, έμποροι όπλων που λειτουργούν ως μεσάζοντες για την πώληση κακόβουλων λογισμικών και μικροβιολόγοι που κάνουν ελέγχους για την covid-19. Όλοι αυτοί δεν πρωταγωνιστούν στο αστυνομικό μυθιστόρημα που όλοι θα θέλαμε να διαβάσουμε. Η Ελίζα Τριανταφύλλου διασταυρώνεται μαζί τους κατά τη διάρκεια ενός ρεπορτάζ που, καθώς ξετυλίγεται, μας αποκαλύπτει ταυτόχρονα τη δομή της δημοσιογραφίας στην Ελλάδα αλλά και τη δομή του ελληνικού κράτους. Κι αν μόνο η αντίσταση αποκαλύπτει την εξουσία, το ρεπορτάζ της Τριανταφύλλου και των συναδέλφων της αντιστέκεται σε όσα ένα κράτος θέλει να δουλεύει στο σκοτάδι και σε μια δημοσιογραφία που επιτρέπει στο σκοτάδι να μένει σκοτεινό.
Μετά από πολλά χρόνια δουλειάς στα σημεία επαφής των θεσμών του ελληνικού κράτους με τις ζωές όσων φτάνουν από ανάγκη στα σύνορά του, η Ειρήνη Βλάχου εξηγεί πώς η τεχνική γλώσσα των ευρωπαϊκών οργάνων, της ελληνικής διοίκησης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, αλλά και η νομική γλώσσα με τους μηχανισμούς της, ακουμπούν πάνω στα σώματα των ανθρώπων. Το κείμενο δεν είναι αγόρευση σε δικαστήριο, δεν είναι πολιτική καταγγελία και ασφαλώς δεν είναι η μαρτυρία κάποιας που έχει βρεθεί στην Ελλάδα χωρίς χαρτιά. Είναι μια συμβολή στην απομυθοποίηση του «προσφυγικού ζητήματος» και στην αποκρυπτογράφηση της διαδικασίας του ασύλου, από την προνομιακή θέση κάποιας που διαμεσολαβεί ανάμεσα στο νομικό σύστημα και τους ανθρώπους που υφίστανται τις πιο τρομακτικές συνέπειές του.
Μπορούμε να ξεφύγουμε από τις εικόνες και τους λόγους που παρουσιάζουν τη μετανάστευση ως πρόβλημα ή κρίση; Μπορούμε να σκεφτούμε πέρα από τον ανθρωπισμό και τη συμπόνια; Μπορούμε να συλλάβουμε τη μετανάστευση ως μια μορφή αντίστασης απέναντι στις παγκόσμιες κοινωνικές, ταξικές, έμφυλες και πολιτικές ανισότητες; Σε μια εποχή όπου ο ρατσισμός αποκτά θεσμική υπόσταση, η άκρα δεξιά κερδίζει διαρκώς έδαφος και τμήματα της αριστεράς προσεγγίζουν το ζήτημα με αμηχανία ή αποστασιοποίηση, τα δώδεκα κείμενα αυτού του βιβλίου επιχειρούν να θέσουν τους μετανάστες και τις μετανάστριες στο επίκεντρο του κοινωνικού ανταγωνισμού.
Οι συγγραφείς ανιχνεύουν τις πολλαπλές σχέσεις της μετανάστευσης με το έθνος, το κράτος, την ιστορία, τα σύνορα, την εργασία, το φύλο, τον χώρο, την κρίση, τα καθεστώτα διακυβέρνησης, καθώς και με τους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες. Στόχος του βιβλίου είναι να κάνει ένα βήμα πίσω από τη συγκυρία και να σταθεί κριτικά απέναντι στις άρρητες παραδοχές των ηγεμονικών λόγων και πολιτικών που παρουσιάζονται σήμερα ως αυτονόητες και δεδομένες.
Τι σημαίνει να είσαι λευκός; Το ερώτημα δεν αφορά στ’ αλήθεια το χρώμα του δέρματος, αλλά έναν τρόπο σκέψης. Η ιστορία που αφηγούνται στον εαυτό τους οι Ευρωπαίοι τοποθετεί τους λευκούς στο κέντρο του κόσμου. Αυτό το βιβλίο αφηγείται την ιστορία της λευκής σκέψης, τις ρίζες της και τον τρόπο με τον οποίο εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο, μέχρι να φτάσει να διαποτίσει ώς και τον αέρα που αναπνέουμε. Επί αιώνες, αυτός ο τρόπος σκέψης συγκροτεί φυλετικές ιεραρχίες, δικαιολογεί την κυριαρχία των λευκών σε όλο τον κόσμο, διαμορφώνει τις αντιλήψεις και τις συνήθειες των ανθρώπων. Υποδεικνύει στους λευκούς και στους μη λευκούς τι πρέπει να είναι, πώς πρέπει να μιλάνε, ποια είναι η θέση τους. Μόνο η αμφισβήτησή της θα μας επιτρέψει να πετάξουμε τη λευκή μάσκα και να πολεμήσουμε τον ρατσισμό.
Οι Φλοιοί είναι μια σύνθεση φωτογραφιών και στοχασμών που ξεκινούν από μερικά κομματάκια φλοιού σημύδας που κράτησε ο συγγραφέας από την επίσκεψή του στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Είναι μια απόπειρα να ανακρίνουμε τα σπαράγματα του παρελθόντος, τα ορατά ίχνη, τα υπολείμματα, τη γραφή, την καταγραφή και τη φωτογραφία, για να σκεφτούμε το αδιανόητο και να θέσουμε σε κίνηση το μηχανισμό της μνήμης. Είναι η απόφαση να προσφεύγουμε, παρ’ όλα αυτά, στην εικόνα, να μην αποστρέφουμε τα μάτια, να προσπαθούμε να ανασύρουμε διαρκώς κάθε λοξοδρόμισμα από την εργασία του θανάτου στη διεργασία του βλέμματος. Είναι μια στιγμή προσωπικής αρχαιολογίας, με σκοπό όχι μόνο τη διερεύνηση του παρελθόντος, αλλά πρώτα και κύρια την κατανόηση του παρόντος.
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ | Ένα περιοδικό για το βιβλίο, τον πολιτισμό και άλλα πράγματα που κάνουν τη ζωή λίγο πιο υποφερτή
Στο έβδομο τεύχος της βλάβης ενδεικτικά περιλαμβάνονται:
* ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ Μπρουταλισμός, Αννί Ερνώ, η νοσταλγία του κειμένου, οι φωτογραφίες ως νοσταλγία, η Ελλάδα των 00ς, σπουδή στο Μπλοκ, σεισμοί στο Αιγαίο, επιστήμες της μνήμης, αποχαιρετισμοί, η νοσταλγία της πολιτικοποίησης / Simon Reynolds: Retromania.
Οι φυλακές είναι πάρκινγκ και γυμναστήριο για τους κρατούμενους και τις κρατούμενες, διευθυντήριο και σχολείο για το έγκλημα, ένοχο μυστικό για τη δικαιοσύνη και μαύρο κουτί για την κοινωνία των πολιτών. Το βιβλίο αυτό είναι γραμμένο από τον Τάσο Θεοφίλου, έναν άνθρωπο που έζησε μέσα στις ελληνικές φυλακές και βγαίνοντας δεν σταμάτησε να τις παρακολουθεί και να γράφει γι’ αυτές. Με άλλα λόγια, έναν άνθρωπο που τις έζησε διπλά, ως φυλακισμένος και ως παρατηρητής της καθημερινότητάς τους, μετατρέποντας την προσωπική του εμπειρία σε γλώσσα ικανή να σταθεί απέναντι στα στερεότυπα που παράγουν οι ειδήσεις, οι επιτροπές και οι σκηνοθέτες. Και είναι μια σύντομη κατάδυση στο τυφλό σημείο του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού και των θεσμών του, εκεί όπου τα δικαιώματα ακυρώνονται από την ίδια την εφαρμογή τους.
Το ανά χείρας βιβλίο αποτελεί ένα μικρό δείγμα του φάσματος των προσεγγίσεων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος «Φιλοσοφία και Κοινωνιολογία των Τεχνών και του Πολιτισμού». Πρόκειται για μια άσκηση αυτοδημιουργίας, σκοπός της οποίας ήταν να δοθεί στους συγγραφείς η δυνατότητα να αναπτύξουν τη σκέψη και τη δημιουργικότητά τους σε μια μεταιχμιακή περιοχή – εκεί όπου η ακαδημαϊκή συστηματικότητα συναντά τη ζωντανή και απρόβλεπτη κίνηση των πολιτισμικών μορφών. Υπ’ αυτή την έννοια, τα κείμενα είναι πειραματικά τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τη μορφή τους. Οι συγγραφείς συνένωσαν φαινομενικά ασύνδετες θεματικές –τον Καντ με τους αδελφούς Κοέν, τον Κάφκα με τον Ζίμμελ, τον Σπινόζα με τον Τιούρινγκ–, αλλά επίσης επέλεξαν να το κάνουν ο καθένας κι η καθεμιά με έναν τρόπο γραφής που θεώρησαν ότι τους εξασφαλίζει την απαραίτητη δημιουργική ελευθερία – με μυθοπλασία, με δοκιμιακή γραφή, με εσωτερικό μονόλογο, με κριτικό αναστοχασμό. Οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες θα πρέπει επίσης να κάνουν τις δικές τους συνθέσεις, συνδυάζοντας τα κείμενα με διαφορετικούς τρόπους μεταξύ τους και εξερευνώντας τις νέες προοπτικές που διανοίγει αυτός ο πειραματισμός στις μεταβαλλόμενες τοπογραφίες της νεωτερικότητας.
Τα είκοσι δύο κείμενα του Φίσερ που περιλαμβάνονται σε αυτό το βιβλίο, κείμενα για τον καπιταλιστικό ρεαλισμό και για τη μυστική θλίψη του 21ου αιώνα, αποτελούν μια αντιπροσωπευτική επιλογή από το έργο του, που οργανώνεται γύρω από τους άξονες της δυσφορίας, της κουλτούρας και της πολιτικής.
Ένας καθηγητής κοινωνιολογίας προσπαθεί να εξηγήσει στους μαθητές του λυκείου του τις βασικές έννοιες της Διάκρισης του Πιερ Μπουρντιέ, οδηγώντας τους να διερωτηθούν για τη δική τους κοινωνική θέση, και για τις οικονομικές και πολιτισμικές συνέπειές της. Τα παιδιά αρχίζουν να αμφισβητούν τις βασικές παραδοχές του οικογενειακού τους περιβάλλοντος, και να ανακαλύπτουν σταδιακά όλα εκείνα που καθορίζουν εξωτερικά τον τρόπο που ντύνονται, που μιλάνε, που τρώνε, τη μουσική που ακούνε, αμφισβητώντας τις αισθητικές και πολιτισμικές τους προτιμήσεις.
Το ιδιοφυές graphic novel της Τιφέν Ριβιέρ παρουσιάζει με ευστοχία, επινοητικότητα και τρυφερότητα τις πολιτικές, οικονομικές και ψυχολογικές προεκτάσεις των ευρημάτων και των ιδεών του Μπουρντιέ, εστιάζοντας στις αισθητικές όψεις και τους πολιτισμικούς μηχανισμούς αναπαραγωγής της κοινωνικής ανισότητας.
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ | Ένα περιοδικό για το βιβλίο, τον πολιτισμό και άλλα πράγματα που κάνουν τη ζωή λίγο πιο υποφερτή
Στο έκτο τεύχος της βλάβης ενδεικτικά περιλαμβάνονται:
* ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι είναι η οικογένεια;
Αποχαιρετισμοί σε ανθρώπινα και μη ανθρώπινα όντα, Λουσία Μπερλίν, Χάιντς Χέλε, Saidiya Hartman, η οικογένεια-θέατρο με τα μάτια του Δημήτρη Παπανικολάου, η μητρότητα, και 59 σημειώσεις-ορισμοί.
* Δύο κείμενα για τον Γουίλιαμ Φώκνερ από τα μέλη της λέσχης ανάγνωσης της βλάβης.
* Δύο κείμενα-αποχαιρετισμοί στον Φρέντρικ Τζέιμσον.
Καθισμένος στα σκαλοπάτια της Πιάτσα Ματζόρε στην Μπολόνια, μία από αυτές τις απίθανες πόλεις όπου μπορείς να περιπλανηθείς μετά θάνατον, ο αφηγητής ανακαλεί την εικόνα του αγαπημένου του θείου, ενός μανιώδη αλληλογράφου, αναγνώστη και ταξιδιώτη, που σημάδεψε την παιδική και εφηβική του ηλικία. Οι στοές, οι πλατείες, οι εκκλησίες, τα μαγαζιά και οι κόκκινες τέντες αποτελούν το σκηνικό μιας συνομιλίας που, χάρη στη μαγική αρχιτεκτονική της πόλης, μπορεί να συμβεί μυστικά, αν και δημόσια.
Κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, η ύπαρξη του αφηγητή διαταράσσεται και αποπροσανατολίζεται. Όλα τα συνήθη σημεία αναφοράς του καταρρέουν. Για να ξεφύγει από την αγωνία που του προκαλεί η αίσθηση της οικολογικής καταστροφής, καταφεύγει σε ένα μικρό νησί της Μεσογείου. Ούτε εκεί όμως καταφέρνει να υπερβεί το επίμονο αίσθημα της υπαρξιακής ναυτίας: το νησί μοιάζει να χάνεται κάτω από τα πόδια του, και ως όνειρο και ως στέρεη γη.
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ | Ένα περιοδικό για το βιβλίο, τον πολιτισμό και άλλα πράγματα που κάνουν τη ζωή λίγο πιο υποφερτή
Στο πέμπτο τεύχος της βλάβης ενδεικτικά περιλαμβάνονται:
* ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΡΩΤΑΣ: Ερωτικά αποσπάσματα με αφορμή τα Αποσπάσματα του ερωτικού λόγου, ρεπερτόριο ερωτικών κλισέ, Καζανόβα, Σύλβια Πλαθ και Τεντ Χιουζ, Αν Κάρσον, Ίνγκεμπορ Μπάχμαν και Μαξ Φρις, Εύα Ιλλούζ, Τόμας Μαν, ερωτικές αλληλογραφίες, πέντε συγγραφείς να μας μιλάνε για το δικό τους αγαπημένο ερωτικό απόσπασμα (Αλεξάνδρα Κ*, Γιάννης Παλαβός, Άκης Παπαντώνης, Μαρία Φακίνου, Ούρσουλα Φωσκόλου), και άλλα πολλά.
* Κινηματογράφος, ιστορία, ραπ και ένα εκτενέστατο κείμενο για την κόντρα Kendrick Lamar και Drake.
* Στη γωνιά του βιβλιοπώλη ένας αποχαιρετισμός στον Γιώργο Τσάκαλο του Ναυτίλου.
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept All”, you consent to the use of ALL the cookies. However, you may visit "Cookie Settings" to provide a controlled consent.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics".
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
The cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary".
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance".
viewed_cookie_policy
11 months
The cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.