Γιος του Ιησού

Ο Ρόμπερτ Γκρέινιερ, εργάτης στην κατασκευή σιδηροδρόμων στην Αμερική των αρχών του 20ού αιώνα, ερωτεύεται την Γκλάντυς και απομονώνεται μαζί της σε μια ειδυλλιακή κοιλάδα, όπου θα γεννηθεί η κόρη τους. Μια πυρκαγιά θα στερήσει από τον Γκέινιερ αυτή τη χαραμάδα ευτυχίας σε μια ολόκληρη ζωή σκληρής χειρωνακτικής δουλειάς. Μέχρι το τέλος της ζωής του θα μείνει απομονωμένος μέσα στη φύση στο περιθώριο της Ιστορίας, σε μια Αμερική που μεταμορφώνεται ριζικά, καθώς μια ολόκληρη εποχή χάνεται για πάντα. Στην αριστουργηματική του νουβέλα, ο Τζόνσον με απλό, οξυδερκές και συγκινητικό ύφος κατορθώνει να συμπυκνώσει την ουσία ολόκληρης της ζωής ενός ανθρώπου, η οποία είχε ξεκινήσει με ένα δρομολόγιο του τραίνου που δεν μπορούσε να θυμηθεί, και τελείωσε την ώρα που καθόταν και περίμενε έξω από ένα τραίνο μέσα στο οποίο βρισκόταν ο Έλβις Πρίσλεϋ.

Υπό τον παράδοξο αυτό τίτλο συνυπάρχουν πέντε εκτενή διηγήματα του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέα Ντένις Τζόνσον. Στο τελευταίο του έργo ο Τζόνσον πραγματεύεται το πρόβλημα της ίδιας της γραφής, το βίο του συγγραφέα, την παράλογη σχέση που αναπτύσσει με τον κόσμο. Σκηνοθετώντας επεισόδια που διαδέχονται το ένα το άλλο και χρησιμοποιώντας μια προφορική αφήγηση που πυκνώνει συχνά σε στοχαστικές, κωμικές και λυρικές εντάσεις, ο Τζόνσον παραδίδει ένα μάθημα σύγχρονης πεζογραφίας.

Ο αδερφός μου πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του χαμένος στα όνειρά του. Στο φτωχό εργατικό περιβάλλον όπου μεγαλώσαμε και όπου η κοινωνική βία εκδηλωνόταν συχνά ως περιορισμός της επιθυμίας, εκείνος φανταζόταν ότι θα γινόταν ένας φημισμένος τεχνίτης, ότι θα ταξίδευε, ότι θα έβγαζε πολλά λεφτά, ότι θα αναστήλωνε καθεδρικούς ναούς, ότι ο πατέρας του, που τον είχε εγκαταλείψει, θα γύριζε πίσω και θα τον αγαπούσε. Τα όνειρά του ήρθαν σε σύγκρουση με τον κόσμο του και κανένα τους δεν πραγματοποιήθηκε. Πάνω απ’ όλα ήθελε να ξεφύγει από τη ζωή του, αλλά κανένας δεν του είχε μάθει να ξεφεύγει και κάθε στοιχείο του χαρακτήρα του –η σκληρότητά του, η συμπεριφορά του απέναντι στις γυναίκες και απέναντι στους άλλους– τον καταδίκαζε. Δεν του έμεναν παρά τα τυχερά παιχνίδια και το αλκοόλ για να ξεχνιέται. Στα τριάντα οχτώ του, μετά από χρόνια βουτηγμένα στις αποτυχίες και την κατάθλιψη, βρέθηκε νεκρός στο μικροσκοπικό του διαμέρισμα.

Το βιβλίο αυτό είναι η ιστορία μιας κατάρρευσης.

Το σκηνικό των διηγημάτων της Ο’Κόννορ είναι σκόπιμα περιορισμένο: ένα αγροτικό σπίτι του αμερικανικού Νότου, μια σειρά πεύκα στον ορίζοντα, μια οικογένεια με τις συνηθισμένες αντιθέσεις της, ένα καινούργιο πρόσωπο, μικρές κωμικές ανατροπές, ένα καπέλο, ένας ταύρος, ένα τατουάζ, ο θάνατος. Όμως αυτή η σχεδόν προκλητική απλότητα των θεμάτων και του ύφους είναι απατηλή, καθώς το συγγραφικό σχέδιο μας οδηγεί σε μια ιλιγγιώδη κάθετη πτώση. Με σχεδόν ανεπαίσθητες χειρονομίες η Ο’Κόννορ αρθρώνει μια ολοκληρωμένη κριτική στις σύγχρονες μορφές ζωής, ισορροπώντας ανάμεσα στο κωμικό και στο τραγικό, υπονομεύοντας κάθε βεβαιότητα, κάθε πίστη, κάθε προσδοκία. «Ο συγγραφέας παρουσιάζει το μυστήριο μέσα από τα ήθη, τη χάρη μέσα από τη φύση, αλλά όταν ολοκληρώνει το έργο του, πρέπει πάντα να παραμένει αυτή η αίσθηση του μυστηρίου που δεν μπορεί να αποδοθεί σε κανένα ανθρώπινο σχέδιο».